Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO)

De OESO verzamelt evenals bijvoorbeeld de WHO data via een set gedefinieerde indicatoren. Naast gezondheideconomische indicatoren, zoals voor kosten van zorg, verzamelt de OESO ook gezondheidsindicatoren in de OECD Health Data. Gegevens en metagegevens zijn beschikbaar via OECD.StatExtracts.

Health Care Quality Indicators Project

Verder lopen bij de OESO activiteiten die meer specifieke indicatorsets ontwikkelen. Zo is er voor kwaliteit van zorg het Health Care Quality Indicators (HCQI) Project. Deze projecten onderbouwen onder andere de tweejaarlijkse ‘Health at a Glance’ rapportages van de OESO (zie ook: OECD Key Health Data Projects).

Wereld Gezondheids Organisatie (WHO)

De WHO is zowel op wereldschaal (WHO Geneve) als binnen de Europese regio (WHO Kopenhagen) actief en voor het Nederlandse gezondheidsbeleid relevant. We bespreken hier alleen op hoofdlijnen de activiteiten van de WHO rond indicatorontwikkeling en dataverzameling. Voor informatie over programma’s en beleidsgerichte activiteiten van de WHO zie: Programma's en activiteiten van de WHO

WHO regional office for Europe (Kopenhagen)

Health for All indicators en HFA database

De WHO heeft een aantal decennia geleden de "Health for All" (HFA) indicatoren ontwikkeld om de achterliggende ‘Health For All Targets’ te kunnen monitoren. Voor de Europese regio van de WHO zijn voor deze indicatoren de data toegankelijk gemaakt in online databases (zie ook: WHO Databases). Naast de European HFA-database zijn bij de WHO (Kopenhagen) de HFA Mortality Data Base en de Hospital Morbidity Database simpel toegankelijk. De HFA-database en Mortality database putten uit reguliere levering van gezondheidsstatistieken door de lidstaten en zijn daarmee gegarandeerd van voldoende en (meestal) tijdige aanlevering. De aanlevering van ziekenhuisdata vanuit de lidstaten is minder vanzelfsprekend en wordt soms via een internationaal project tijdelijk gestimuleerd, soms in samenwerking met de Europese Commissie.

Andere databases bij WHO Europa

Naast de eerder genoemde zijn er bij WHO Europa diverse andere databases beschikbaar, zoals het CISID (Centralized Information System for Infectious Diseases), de Alcohol Control Database, de Nutrition Policy Database, de Prison Health Database en de Tobacco Control Database. Deze bevatten elk specifieke informatie, vaak voor een beperkte set landen en niet altijd even goed gevuld. Deze databases zijn meestal opgezet voor het vergelijken van specifiek beleid tussen de Europese lidstaten. Met het ontstaan van de ECDC, EMCDDA (beide nieuwe EU-instituten) is de kern van de internationale dataverzameling op het terrein van de infectieziektenbestrijding en drugsbeleid van de WHO naar naar die instituten verschoven.

WHO World (Geneve)

Voorbeelden van dataverzamelingen van de WHO zijn het WHOSIS (WHO Statistical Information System), de Millenium Development Goals (MDG) en de WHO Global InfoBase. Daarnaast zijn er ook diverse aan de WHO gelieerde organisaties met grootschalige activiteiten die ook dataverzamelen (bijvoorbeeld Unicef, UNAIDS). Voor een overzicht van WHO-programma’s zie Programma's en activiteiten van de WHO.

WHOSIS

Dit via het web toegankelijke statistische systeem van de WHO omvat een groot aantal indicatoren, voor erg veel landen, die door reguliere aanvoer van nationale statistieken wordt gevuld. Het is niet altijd voor alle landen even compleet of up-to-date.

Millenium Project & Millenium Development Goals (MDG)

Onder het Millenium Project zijn een aantal gezondheidsindicatoren gedefinieerd. Deze vormen voor de lidstaten van de VN een ‘benchmark’ voor hun gezondheidsontwikkeling en de voortgang van hun ‘development’ in bredere zin. (Zie ook: Millenium Development Goals)

WHO Global InfoBase

Dit is een datawarehouse waarin informatie over chronische ziekten en hun risicofactoren worden verzameld voor alle lidstaten.

Europese Unie (EU)

De EU ondersteunt diverse projecten en initiatieven die zijn gericht op het ontwikkelen van een gezamenlijke set gezondheidsindicatoren en het verbeteren van de vergelijkbaarheid van gezondheidsdata (zie ook: website DG volksgezondheid van de EU).

Vier belangrijke ontwikkelingen in EU verband zijn:

1. ECHIM (European Community Health Indicators Monitoring). Voor DG SANCO (Directoraat-Generaal Gezondheid en Consumenten) is de ECHI-shortlist (zie ook: ECHI-shortlist indicatoren) richtinggevend voor de verdere implementatie van gezondheidsmonitoring en reporting op EU-niveau en wordt als zodanig genoemd in de recente 'EU Health Strategy' (EC, 2007). Het ECHIM project heeft als doel de implementatie van de ECHI-indicatoren in de lidstaten van de EU. Zie ook:
   • Implementatie van ECHI in Nederland
   • ECHIM en het EU Actieprogramma Volksgezondheid
   • ECHI op website DG Sanco
   • ECHIM products website
2. De Healthy Life Years Indicator (HLY): Dit is één van de structural indicators om de voortgang op de doelstellingen van de Lissabonstrategie uit 2000 te meten. Volgens die doelstelling zou de EU (in 2010) de meest competitieve en dynamische (knowledge-based) economie van de wereld moeten worden (zie: website EHLEIS).
3. EU-indicatoren over social protection: Het Social Protection Committee (SPC) ontwikkelt een indicatorset waarin naast sociale ook gezondheidsindicatoren voorkomen. Daaronder vallen zaken als sociale ongelijkheid in gezondheid en toegankelijkheid van langdurige zorg. Hoewel de ontwikkeling van deze indicatoren plaats vindt vanuit DG EMPL (Directorate-General Employement, Social Affairs and Equal Opportunities) raken die dus ook het gezondheids(zorg)veld in Nederland (zie: EU Indicators on Social Protection)
4. De Eurostat database: Eurostat (het statistisch bureau van de Europese Unie) verzamelt veel economische en agrarische gegevens, maar ook gegevens over demografie en sterfte. Tegelijkertijd met bovengenoemde ontwikkelingen is in de EU een proces gaande waarbij Europese regelgeving voor het aanleveren van gezondheidsdata aan Eurostat een steeds dwingender karakter krijgt. Het gaat hier bijvoorbeeld om data uit geharmoniseerde Europese gezondheidsenquêtes (bijvoorbeeld EHIS) en data rond arbeid en gezondheid (zie: EU verordening communautaire statistieken). Dit heeft dus ook gevolgen voor de levering van data voor verschillende indicatorensets, zoals de ECHI-shortlist, de HLY en de EU-indicatoren voor social protection.

Naast genoemde processen spelen er nog andere trajecten, waarin ook indicatoren worden ontwikkeld, deels binnen EU-onderzoeksprojecten, maar bijvoorbeeld ook bij de Raad van Europa.

European Community Health Indicator Monitoring (ECHIM) project

Voor ECHIM zijn de belangrijkste internationale gegevensverzamelingen op het gebied van volksgezondheid de WHO-HFA database, de Eurostat database en de OECD Health Data. De gezondheidsindicatoren die zij verzamelen overlappen soms. Daarbij hanteren zij niet altijd dezelfde methoden of type data. Voor de implementatie van de ECHI-shortlist indicatoren in de EU-landen, geeft ECHIM per indicator aan welke databron en type data de voorkeur krijgen. In de volgende documenten wordt een kort overzicht gegeven van deze voorkeuren en de belangrijkste Nederlandse dataleveranciers voor de door ECHIM aanbevolen databronnen.